Pierwszy sezon badań w Negaszu

Kategoria: Projekty badawcze, Współpraca

W grudniu 2025 zespół badawczy z Wydziału Kultur Azji i Afryki Uniwersytetu Warszawskiego prowadził w miejscowości Negasz (Tigraj, Etiopia) pierwszy w historii wydziału projekt łączący badania etnograficzne z archeologicznymi: NeGaSh – Narratives, Guardianship, Sacredness. Prace realizowane są pod kierunkiem dr Zuzanny Augustyniak z Katedry Języków i Kultur Afryki oraz prof. Kamila Kuraszkiewicza z Zakładu Egiptologii, we współpracy z Mekelle University, Tigray Culture and Tourism Bureau oraz Ethiopian Heritage Authority.

Negasz zajmuje wyjątkowe miejsce w historii regionu i wczesnego islamu. Według lokalnej tradycji to właśnie tutaj w 615 roku schronienie znalazła grupa towarzyszy Proroka Muhammada podczas tzw. Pierwszej Hidżry. Uchodźców miał przyjąć władca Aksum, al‑Nadżaszi –do dziś wspominany jako symbol tolerancji i otwartości.

Zespół dokumentuje lokalne przekazy dotyczące tych wydarzeń, zwłaszcza te pochodzące od najstarszych i najbardziej szanowanych członków społeczności, takich jak imam współczesnego meczetu czy przedstawiciele jednej z najstarszych rodzin w Negaszu. Dzięki tym relacjom możliwe staje się interpretowanie i teoretyczna rekonstrukcja pierwszego meczetu – dziś zrujnowanego, lecz wciąż otoczonego głębokim szacunkiem mieszkańców – oraz odtworzenie wyglądu dawnej osady i życia jej mieszkańców.

Równolegle prowadzone są badania archeologiczne skoncentrowane na terenie pierwszego meczetu i jego najbliższego otoczenia. Połączenie danych etnograficznych i archeologicznych pozwala spojrzeć na historię Negaszu w sposób całościowy i lepiej zrozumieć, jak pamięć o Pierwszej Hidżrze kształtuje lokalną tożsamość.

Zakończony właśnie sezon terenowy stanowi pierwszy etap długofalowego projektu, którego kolejne odsłony mają pogłębiać wiedzę o jednym z najważniejszych miejsc wczesnej historii islamu i dziedzictwa Tigraju.